•     .jpg
  •   .jpg
  • 1.jpg
  •    1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg
  • dentistslider2.jpg

 آموزش بهداشت و مراقبتهای پس از درمان پروتزهای دندانی(روکش-بریج-دندان مصنوعی) 

 

  ابتدا به مروری بر انواع پروتزهای دندانی می پردازیم:

اصولاعبارت پروتز به هرقطعه یادستگاه مصنوعی اطلاق میشودکه جایگزین عضو ازدست رفته بدن میگردد مانند پروتزهای دست وپا و...پروتزهای دندانی نیزدندانهایی که ازدست رفته (ازیک دندان تاکلیه دندانها)راجایگزین میکنند

.

پروتزهای دندانی به دوگروه عمده تقسیم میشود:

الف- پروتزهای ثابت مانند روکشها و بریجها

ب-پروتزهای متحرک مانند پروتزهای پارسیل که همراه گیره ها و زوائد فلزی میباشند و پروتزهای کامل که همان دست دندانها میباشد.

الف- پروتزهای ثابت:

این پروتزهاماننددندانهای طبیعی بوده وجنس آن معمولاازچینی متصل به فلزمیباشدکه پس ازچسباندن قابل برداشتن نخواهدبودونمائی ماننددندانهای کاشته شده خواهدداشت:

1- روکش(Crown)  : که روی دندانهای به شدت تخرب شده یاعصب کشی شده قرارمیگیردتاهم قسمتهای تخریب شده رابازسازی نمایدوهم دندان راازخطرات شکستن حفظ نماید.

روکش دندان

2- پل (bridge): 

هنگامی که یک یاچنددندان ازدست رفته باشند قبل از معرفی و کاربرد ایمپلنت های دندانی از این روش استفاده میشد.طبیعی است که برای اسقراراین پل(Bridge) وجود حد اقل دو دندان پایه مستحکم درطرفین آن ضروری میباشد .دندانهای طرفین ناحیه بی دندانی نقش پایه هارابعهده دارند که باید حدود 1.5 میلی متر از همیه طرف تراشیده و کوچک شوند که در نتیجه مینای این دندانها از بین رفته و آسیب پذیر تر می گردند.قسمت میانی پل هم نقش دندانهای جایگزین شده رابعهده دارد.

پل(بریج)

ب – پروتزهای متحرک که به دوگروه عمده تقسیم میشود:

1-      پروتزهای متحرک پارسیل یا تکه ای:

هنگامیکه تعدادزیادی ازدندانهاازدست رفته باشدویادندانهای پایه ضعیف باشدویابه دلایل دیگری مانندمسائل مالی وغیره نتوان ازپروتزهای ثابت یاایمپلنت استفاده نمودازپلاک پارسیل استفاده میشود.این پلاکهاشامل یک اسکلت فلزی ویک قسمت آکریلی (لثه مصنوعی)میباشدکه دندانهاروی آن قرارمیگیرند.دربرخی بیماران قبل ازگذاشتن پلاک پارسیل،روکش کردن بعضی دندانهاالزامی است.

                                                                                                       

پروتز متحرک

2-پروتزهای کامل:یا دندان مصنوعی 

یا دست دندانها،که تقریباهمگی باآن آشنایی دارند.این پروتزهامعمولاازیک قسمت آکریلی یالثه مصنوعی تشکیل میگرددکه دندانهاروی آن مستقرمیگردند.قسمت اکریلی میتواندشفاف ویاصورتی باشد.

اوردنچر (Overdenture)

همانطورکه ازنامش پیداست،نوعی دستدندان است که دردهان برروی تعدادی پایه قرارمیگیرد. این پایه هامیتواننددندانهای بیمارباشندکه عصبکشی شده وکوتاه میشوندتادرزیردستدندان قراربگیردویااین پایه هامیتوانندایمپلنتهایی باشندکه درفک بیمارقرارداده شده اند.

اوردنچر

قرارداشتن این پایه هاباعث میشودکه دستدندان ثبات وکارایی بسیاربهتری پیداکند. اوردنچرتوسط بیمارقابل برداشتن وتمیزکردن میباشددرحالیکه پروتزهای ثابت این خصوصیت راندارند .نکته دیگری که بایدبه آن اشاره کرداین است که کارایی اوردنچراگرچه بسیاربهترازدستدندان معمولی است،امادرمقایسه باپروتزهای ثابت قدرت کمتری دارد. امادرعوض تعدادایمپلنتهاودرنتیجه هزینه کمتری برای این درمان لازم است.

البته انواع دیگری نظیرپارسیل وایمپلنت اورنچرنیزوجوددارد. اوردنچریک مرحله جلوترازپروتزکامل می‌باشد. یعنی بیماربعدازپروتزپارسیل وقبل ازپروتزکامل می‌تواندازدرمان پروتز ‏Overlay‏ بهره ببرددراین ارتباط چنانچه بهداشت به درستی رعایت نشودمشکلات پریودنتالی وپوسیدگی دندان‌های پایه ازعوارض مهم وقابل توجه دردرمان بااوردنچرمی‌باشند. عدم توانایی یاآموزش ناکافی بیماران جهت حفظ ورعایت بهداشت دهان وهمچنین ایجادمحیطی خاص درزیر ‏Base‏ دنچرعواملی هستندکه پیشرفت پوسیدگی وایجادمشکلات پریودنتالی دندان‌های پایه رامحتمل می‌کنند. ارزیابی اولیه ازوضعیت پریودنتالی دندان‌های پایه مثل عمق پاکت،آماس لثه‌ای،درجه لقی،میزان استخوان اطراف ریشه ومقدارلثه چسبنده ومداومت بیماران جهت حفظ این سلامتی ازضروریات درمان بااوردنچرتلقی می‌گرددچنانچه وضعیت لثه‌ای وپریودنتالی دندان پایه نامساعدباشدویاپوسیدگی وجودداشته باشدقبل ازقراردادن دنچربایستی وضعیت مطلوب برقرارشده باشد. قبل ازتحویل پروتزودرطی مراجعات بعدی بایستی به بیماران ‏(آموزش بهداشت دهان ودنچر) به طورموکدداده شده شودرعایت این نکته لازم وضروری است که بیماران دریک برنامه (معاینات دوره‌ای) منظم قرارگیرند. درهرمعاینات دوره‌ای انجام درمان‌های پریودنتالی واقدامات پیشگیری کننده فوق‌العاده اهمیت داردغفلت بیماران جهت رعایت کنترل پلاک روزانه وعدم مراجعه آنهادرمعاینات دوره‌ای درمان بااوردنچرراممکن است باشکست مواجه کند.

نکات قابل توجه:

تهیه پروتزهامستلزم مصرف موادووسایل کلینیکی ولابراتواری متعددی بوده وطی چندمرحله ساخته میشوندولذامستلزم مراجعه مرتب ومداوم بیمارمیباشد. چنانچه درهریک ازمراحل خطائی ناخواسته بروزکندپروتزنهایی مشکل داروبعضاغیرقابل استفاده شده ونیازبه تجدیدخواهدداشت.

- قبل ا زتهیه پروتزممکن است دندانهانیازبه درمانهای ریشه- لثه (اندو- پریو)داشته باشندکه دراین صورت انجام آنهاالزامی خواهدبود.

- دندانهایی که تاج آنهابه کلی تخریب شده،به گونه ایی که فقط ریشه باقی مانده است باتدابیری مانندقراردادن  پین درداخل کانالهای دندان ویاتهیه تاج فلزیPost &  core)(قابل بازسازی میباشند.

روش های بهداشت پروتز:

برای اینکه درمانهای پروتزبیمارکارایی و طول عمرمناسبی داشته باشدونیزبرای حفظسلامتی دندانهای باقیمانده،حتمابایدبهداشت دهان ودندان خودرابیش ازپیش رعایت کند.بعضی ازمردم گمان میکنندکه چون دندانهای شان روکش شده ویادندان مصنوعی دارنددیگررعایت بهداشت دهان ضرورتی نداردودندانهاخراب نمیشوند.درحالیکه دندانهای روکش شده ودندانهای جایگزین شده باپروتزبیشترازدندانهای طبیعی نیازمندرسیدگی ومراقبت هستند

.

برای انجام مراقبتهای بهداشتی پروتزهای دندانی از محصولات زیر استفاده نمایید(با کلیک روی نام محصول میتوانید آن را خریداری نمایید):

 

-واترجت دندانی یا واترپیک :

دستگاهی است که با فشار آب نواحی بین دندانی ، زیر بریج دندانی،لابلای سیم های ارتودنسی و اطراف روکشهای دندانی یا ایمپلنت را شستشو می دهد.برای مشاهده فیلم آموزش استغاده از واترجت کلیک کنید..

                  واتر جت و ایمپلنت                          واتر پیک

                                          فیلم آموزش استفاده از واترجت

-نخ دندان سوپرفلاس:

نوع خاصی از نخ دندان است که برای تمیز کردن زیر بریج دندانی و زیر سیمهای ارتودنسی استفاده می شود.برای مشاهده فیلم آموزشی روش استفاده از سوپرفلاس کلیک کنید.

 

                                           سوپرفلاس اورال بی  روش استفاده از سوپرفلاس

 

-مسواک بین دندانی یا برس بین دندانی:

مسواکهای باریک با ضخامت 0.4 تا 2.5 میلی متر است که برای تمیز کردن بین دندانهای فاصله دار،زیر بریج دندان،اطراف ایمپلنت،بین سیم ارتودنسی و .. استفاده می شود.

                                  مسواک بین دندانی  برس بین دندانی بریج ایمپلنت

                                   فیلم اثردرمانی استفاده از برس های بین دندانی

 

-دهانشویه:

انواع گوناگونی دارن که هریک برای کاربرد خاصی تهیه شده است.روش استفاده از دهانشویه ها بطور کلی حدود 10 سی سی به مدت  30 ثانیه است و بعداز ان نباید دهان را با آب شست و تا 30 حداقل دقیقه نباید چیزی خورد.برای آگاهی از دهانشویه های مناسب بهداشت پروتز کلیک کنید.

 

 

ملاحظات پس ازدرمانهای پروتز:

 

- پس ازنصبروکش وBridgeدرداخل دهان رعایت بهداشت آن ناحیه دیگربه سادگی قبل نبوده ولازم است ازیک سری لوازم مخصوص استفاده کنیدروکش و bridge،دندان رادرمقابل شکستگی مقاومترمیکنند،ولی احتمال پوسیدگی برای دندانهای تراشخورده زیرروکش بیشترخواهدشدوبهداشت لبه های روکش دراین مواردازاهمیت فراوانی برخورداراست تاپوسیدگی دراین ناحیه شروع نشودبنابراین استفاده ازنخ دندان ونخهای زیربریج(super floss) ضروری است.

- درموردپروتزهای پارسیلبایداطلاع داشته باشیدکه حضورپروتزپارسیل درداخل دهان ووجودبازوهای فلزی وضمائم دیگرآن باعث گیرغذای اطراف دندانهای پایه میگردد.بنابراین بیمارانی که ازپروتزپارسیل استفاده میکنندمسئولیت سنگینتری برای رعایت بهداشت دهان خواهندداشت.شستشوی پروتزودندانهابعدازهروعده غذایی ضروری است.جهت استراحت نسوج نرم داخل دهان پروتزهای متحرک اعم ازپارسیل وکامل شبهابایدخارج ازدهان باشندوبعدازشستشوداخل ظرف آب نگه داری شوند.بهتراست دوتامسواک داشته باشیدیکی برای تمیزکردن دندان مصنوعی ودیگری برای تمیزکردن دندانهای طبیعی که درداخل دهان قراردارند.اگردچارتورم،دردوتحریک بافت های دهان شدیددستدندان راخارج نمائیدوحتماًبه دندانپزشک مراجعه نمائیدحداقل هر 12-6 ماه یکباربه دندانپزشک مراجعه نمایدحتی اگرمشکلی ندارید.

مراقبت از دندانهای مصنوعی:

 

  دندانهای مصنوعی نیز مانند دندانهای طبیعی، نیازمند مسواک زدن و مراقبت هستند. اگر دندان مصنوعی تمیز نشود،هم جرم گرفته و بدرنگ می گردد و هم ممکن است باعث ایجاد عفونت های قارچی مختلف، مانند "برفک دهان" شود. برای شستن پروتز متحرک به نکات زیر توجه کنید:

در هنگام تمیز کردن دندان مصنوعی، ظرف آب پلاستیکی را تا نیمه پر کنید و زیر دست خود قرار دهید تا اگر دندان مصنوعی از دستتان افتاد صدمه نبیند. برای جلوگیری از افتادن بهتر است دندان مصنوعی را بین انگشت شست و اشاره خود محکم بگیرید و  با مسواک مخصوص پروتز متحرک  بشویید.

مسواک مخصوص دندان مصنوعی                                               

دندانهای مصنوعی را پس از هر وعده اصلی غذایی از دهان خارج کرده و با مسواک مخصوص بشویید.
به خاطر داشته باشید که خمیر دندان برای شستن دندانهای مصنوعی مناسب نیست. برای شستن دندانهای مصنوعی از مایع ظرفشویی استفاده کنید. پس از آن دندان مصنوعی را به خوبی با آب بشویید.
بعد از خارج کردن دندان مصنوعی از دهان، لثه ها و زبان خود را با یک مسواک نرم بشویید. سپس لثه ها را با انگشت ماساژ دهید.       بهتر است دو تا مسواک داشته باشید یکی برای تمیز کردن دندان مصنوعی و دیگری برای تمیز کردن لثه یا دندانهای طبیعی پایه پروتز های تکه ای که در داخل دهان قرار دارند .
 
شب ها دندانهای مصنوعی را از دهان خارج کرده و در یک ظرف آب حاوی قرص های مخصوص پاک کننده یا آب تمیز قرار دهید، تا مخاط دهان که تحت فشار بوده استراحت نماید. اگر دندانهای مصنوعی در هوا خشک شوند یا در آب خیلی داغ قرار داده شوند، خراب خواهند شد.
اگر دچار تورم، درد و تحریک بافتهای دهان شدید دست دندان را خارج نمائید و حتماً به دندانپزشک مراجعه نمائید حداقل هر 12-6 ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه نماید حتی اگر مشکلی ندارید.
در موارد زیر حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید:
-
اگر دندان مصنوعی شل شده است.
-
اگر دندان مصنوعی به لثه فشار می آورد.
-
اگر در هر قسمت از دهان زخم به وجود آمده است.
-
اگر قسمتی از دندان مصنوعی شکسته است.
-
اگر نمی توانید با دندان مصنوعی به راحتی غذا بخورید. (عدم کارایی دندان مصنوعی)
-
اگر بعد از خارج کردن دندان مصنوعی از دهان احساس می کنید لثه ها برجسته شده است.


بی دندانی کامل :

     اگر اصلاً دندان ندارید، و کلیه دندانهای هر دو فک را از دست داده اید، باز هم برای جلوگیری از عفونت لثه بهداشت دهان را رعایت کنید.با یک مسواک نرم و کمی خمیر دندان لثه ها و سطح روی زبان را بشویید.همچنین از دهانشویه های مناسب که فاقد الکل هستند شبها به مدت 30 ثانیه استفاده کنید و پس از آن لثه ها را با انگشت ماساژ دهید.

باید هر چه سریعتر برای جایگزین کردن دندانهای از دست رفته اقدام کنید.زیرا بی دندان بودن برای مدت طولانی هم باعث مشکلات گوارشی و ناراحتی معده و عدم جذب درست غذا و ضعیف شدن بدن می شود، و همچنین به مرور لثه و استخوان فک تحلیل می رود که امکان درمان های مناسب مانند کاشت ایمپلنت یا دست دندان مصنوعی را سخت تر و هزینه بر تر خواهد کرد.


منابع:

www.dr-sadeghi.com  سایت دندانپزشکی دکتر احسان صادقی نژاد

 http://www.prodental.blogfa.com

http://ganj.irandoc.ac.ir

http://abandentistry.ir

www.drmortazavi.ir

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید