بهداشت دندان کودکان

اهمیت بهداشت دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان مسئله مهمی در تمامی سن و سالهاست. اما اینبار در مورد رعایت بهداشت دندان کودکان، اطفال، بچه های کم سن و سال می پردازیم.و به آموزش های لازم راجع به بهداشت دندان کودکان می پردازیم واینکه آیا نیازی هست که دندانهای شیری. کودکان نیز تمیز و پاک شوند؟
بهداشت دندان کودک با اولین رویش دندان شیری آغاز می شود زیرا پلاک میکروبی بلافاصله پس از رویش دندان روی آن تاثیر می گذارد.چگونه؟ خیلی ساده!میتوانید از گاز استریل برای برداشتن پلاک میکروبی استفاده کنید.
اگر کودک شما هنگام خوابیدن عادت به مکیدن سرشیشه دارد باید بدانید که، به علت آنکه مایع درون شیشه دارای مواد قندی است، این قند توسط میکروبهای دهان تجزیه و تبدیل به اسید می شود اسید هم باعث پوسیده شدن دندانها خواهد شد.بهتر است برای بهداشت دندان کودک خود زمانی که کودک شما خواب است از شیر دادن به او امتناع کنید و در صورت لزوم به او آب بدهید با این روش از پوسیدگی دندان شیری جلوگیری خواهید کرد.
هیچوقت بدون تجویز دندانپزشک به کودک خود ویتامین هایی که برای تقویت دندان هستند استفاده نکنید، زیرا در یک برنامه غذایی اصولی به اندازه کافی کلسیم و مواد مغذی که برای دندان مفید باشد وجود دارد.
دندانپزشک کودکان:
برای حفظ بهداشت دندان کودک باید از حدود ۹ماهگی به صورت منظم به دندانپزشک اطفال مراجعه نماید و این ملاقات باید روتین زندگی کودک شود و باید توجه داشته باشین که محیط و دندانپزشکی که انتخاب میکنید خاطره خوشی را برای کودک شما بسازد.زمان مناسبی را برای رفتن به دندانپزشکی انتخاب کنید که تایم خواب و بازی کودک نباشد. قبل از ویزیت کودک خود را از نظر ذهنی آماده کنید و با او حرف بزنید.
کودکمان از چه سنی مسواک زدن را آغاز کند؟
بهداشت دندان کودکان مستلزم داشتن مهارت کافی است. حدودا از سن ۲ سالگی کودک مسواک دست گرفتن را از والدن خود تقلید می کند بدون آنکه توانائی مسواک کردن را داشته باشد. لذا والدین باید تا سن ۸ سالگی او را در مسواک کردن دندانها کمک کنند. از سن ۴ سالگی به بعد کودک تا حدی می تواند خودش به تنهایی مسواک زدن را تجربه کند.
مسواک کودکان
کمی سخت است که مسواکی انتخاب کنیم تا کودکمان با آن ارتباط بگیرد و در مقابل مسواک زدن مقاومت نکند بهتر است مسواکی که برای بهداشت دندان کودک خود انتخاب می کنید نرم باشد،که باعث ترک خوردن و خونریزه لثه ها نشود و مسواک زدن برایش زجر آور شود.
ظاهر مسواک رنگی و دارای یک شخصیت کارتونی که می دانید فرزندتان به آن علاقه دارد پیدا کنید تا مسواک زدن و بهداشت دندان هایش برایش به یک بازی جذاب تبدیل شود.مسواکی انتخاب کنید که دارای دسته های باریک باشد تا فرزندتان براحتی بتواند آن را در دستهایش بگیرد.حتما مسواکی بگیرید که مناسب سن کودک شما باشد.
از دست دادن دندان شیری:
دندان شیری علاوه بر اینکه به جویدن و خوردن غذا کمک می کند محافظ رشد طبیعی دندان های دائمی هستند و فضا را برای آن ها آماده نگه می دارند . اگر بر حسب اتفاق دندان شیری کشیده شود یا آسیبی ببیند دندانهائی که قرار است بجای آن ها دربیایند به سمت جلو حرکت کرده و علاوه بر بهم زدن نظم دندانها، فضای دندان کشیده شده را نیز تنگ می کنند.
اگر دندان شیری به حدی پوسیده شده باشد که چاره ای جز کشیدن آن نباشد، دندانپزشک وسیله ای بنام Space Maintainer را می سازد که مانع از حرکت دندانها و جلو آمدن آنها و نتیجتاً حفظ لازم برای رشد صحیح دندان دائمی می شود.
نکات کلیدی بهداشت دهان و دندان کودکان
تمام مشکلاتی که برای دندان هایمان اتفاق میافتد ریشه در زمان کودکیمان دارد و اگر دندان ها لثه مشکلی دارند باید در همان کودکی برطرف شوند وگرنه دردسرساز خواهد بود. مهمترین مواردی که والدین باید برای حفظ سلامت دندان های کودک خود در نظر بگیرند عبارتند از:
- تمیز کردن لثه های کودک حتی زمانی که دندان درنیاورده است.
- از سن ۶ماه تا ۲سال برای بهداشت دندان کودک خود از مسواک و آب خالی استفاده کنید.
- در سن ۲ سالگی از خمیرندان بدون فلوراید استفاده کنید.
- در هنگام مسواک زدن کودک خود حتما بررسی شود که کرم خوردگی یا خرابی نباشد که اگر بود سریعا به دندانپزشک اطفال مراجعه کنید.
- از نوشیدنی هایی که دارای قند بالا هستند بپرهیزید.
۰ تا ۳ سال

۳ -۶ سال

۶-۱۲ سال

هر دندان از سه قسمت مینا، عاج و عصب تشکیل شدهاست. مینای دندان بخش بیرونی تاج دندان، سختترین ماده بدن است.
مهمترین عامل ایجاد پوسیدگی دندان و بیماری لثه، پلاک میکروبی است که در روی سطوح دندانی تجمع مییابد. بهترین وسیله برای برداشتن آن، مسواک و نخ دندان بوده و خمیردندان نقش کمکی ایفا میکند.
علایم پوسیدگی دندان
حساسشدن دندان نسبت به سرما، گرما، تماس با مواد شیرین، وجود نقاط قهوهای یا سیاه روی دندان و درد دندان از علایم پوسیدگی دندان است.
عواملی که در ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند
میکروبها، مواد قندی، کمشدن مقاومت شخص و دندان و زمان از عوامل ایجاد پوسیدگی دندان است.
مشکلات دندانی دانشآموزان
مشکلات بهداشت دهان و دندان در مدارس عبارتند از: پوسیدگی دندان، فقر تغذیه، شکستگی دندان. اغلب دانشآموزان علاقه زیادی به مصرف شیرینی و شکلات دارند که این مواد موجب سیری کاذب میشود و مواد قندی آن در پوسیدگی دندان نقش به سزایی دارد.
آبنبات و شکلاتهای چسبنده مانند کاکائو به مدت طولانی به دندانها میچسبد و زیانهای جبرانناپذیری به دندانها وارد میکنند.
مشخصات یک مسواک خوب
۱) مسواک باید رشتههای نایلونی داشته باشد و رشتههای آن نرم یا متوسط باشد. استفاده از مسواک سخت و خمیردندان حاوی مواد ساینده سبب ایجاد ضایعه در دندان و سایش در طوق دندان میشود. همچنین استفاده از مسواک سخت موجب تحلیل لثه میشود.
۲) عمر مفید مسواک ۳ تا ۴ ماه است.
چطور مسواک بزنیم؟
۱) مسواک زدن باید در هر فک به طور منظم از یک طرف قوس فکی شروع شود و ابتدا سطوح خارجی سپس سطوح داخلی و سطح جونده و سطح خلفی آخرین دندان و بالاخره روی زبان مسواک زده شود.
۲) حداقل ۱۰ بار حرکت جلو و عقب در هر ناحیه تکرار شود.
۳) مدت زمان مسواک زدن لثه به روش و سرعت مورد استفاده میان ۴ تا ۱۰ دقیقه متغیر است.
۴) لازم است حداقل دو بار در شبانهروز دندانها را به شکل صحیح مسواک زد.
وقتی دندان از دهان بیرون میافتد…
دندان را پیدا کنید. برای برداشتن دندان آن را از ناحیه تاج بگیرید و به ریشه دندان دست نزنید. دندان را با فشار ملایم آب ولرم بشویید. برای شستن دندان روی ریشه نباید دست یا پارچه کشیده شود چون در این صورت، الیاف نگهدارنده دندان آسیب میبیند.
دندان بیرون افتاده را در یک لیوان شیر یا آب جوشیده سرد قرار دهید. درصورت دسترسی نداشتن، از آب معمولی استفاده کنید. همچنین میتوانید دندان را در دستمال تمیز مرطوبی قرار دهید.
مهم این است که دندان بههیچوجه در محیط خشک نگهداری نشود. کودک را هرچه سریعتر (کمتر از نیم ساعت) به نزد دندانپزشک ببرید.
دانشآموزان و حوادث دندانی
دانشآموزان در جریان بازی و برخوردهای دیگر ممکن است در معرض آسیبهای متعددی مانند خونریزی، لق شدن، کج شدن، شکستن و کنده شدن دندان قرار گیرند که در اینگونه موارد دندانهای شیری نیاز به کار ترمیمی ندارد ولی نسبت به دندانهای دایمی اگر دندان کج و یا لق شده را فوری و یا در کمتر از نیم ساعت در جای خود قرار دهیم امکان ترمیم آن بسیار زیاد است، درحالی که پس از یک ساعت احتمال باقی ماندن دندان شل شده یا افتاده بسیار کم میشود.
آموزش و راهنمایی دانشآموزان نسبت به مسایل بهداشتی ازجمله حفظ سلامت و دندان لازم است چون میتواند موجب پیشگیری از عوارض متعددی شود.
وقتی مسواک زدن ضروری است
در موقع خواب یا در حالات بیماری ترشح بزاق به علت وقفه یا رکود عمل غدد اصلی بزاقی کاهش مییابد. بنابراین آثار ضدمیکروبی آن کاهش یافته درنتیجه برای به جا ماندن ریزههای غذا و به خصوص مواد قندی در لای دندانها فراهم شدن محیط دندان به حالت PH اسیدی بوده و وضعیت برای رشد میکروبها مناسبتر میگردد.
درنتیجه محیط مناسبتر برای پوسیدگی میشود از این رو توصیههای اکیدی که برای مسواکزدن و شستشوی دهان و دندانها پیش از خواب یا در جریان بیماری است، ضرورت دارد.
پیشگیری از پوسیدگی دندان
- جلوگیری از تشکیل پلاک
- مقاوم کردن مینای دندان
- مصرف فلوراید از طریق خمیردندان، دهانشویه، قرص و قطره
- تغذیه مناسب (استفاده از میوهها و سبزیهای تاره مانند سیب، هویج و کاهو)
- مصرف شیر و لبنیات و موادغذایی حاوی فلوراید مانند چای